Listaverkaalmanak Þroskahjálpar
Fyrsta almanak Þroskahjálpar kom út árið 1980 og fyrsta listaverkaalmanakið árið 1985. Öll þessi ár hefur almanakið verið ein helsta og mikilvægasta fjáröflun samtakanna.
Síðan 2023 hafa eingöngu prýtt almanakið listaverk eftir fatlað listafólk. Markmið okkar er að sýna fram á að listsköpun fatlaðs fólks eigi erindi inn á heimili fólks, inn á gallerí og í listabækur.
Almanakið 2027 er komið
- Þú styður mannréttindabaráttu fatlaðs fólks
- Þú færð almanak með verkum fatlaðs listafólks
- Þú gætir unnið listaverk í happdrættinu
5.000 kr. · sending innifalin
Allt í senn arkíf og listabók
Samtökin reiða sig að miklu leyti á frjáls framlög og er árleg sala almanaksins ein af stærstu fjáröflunum Þroskahjálpar. Frá upphafi hefur almanakinu einnig fylgt happdrætti.
Við höfum prófað ýmsar aðferðir við söluna, þróað útlitið, og undanfarin ár lagt sífellt meiri áherslu á að almanakið, eins og starf okkar, virki sem lyftistöng og flóðljós á listsköpun fatlaðs fólks.
Almanakið er þannig allt í senn arkíf, sýningarskrá, dreifirit og listabók, en fyrst og fremst er almanakið fjáröflunarleið fyrir samtökin.
Af hverju eingöngu fatlað listafólk?
Með almanakinu 2023 skerptum við áherslur samtakanna: almanakið skyldi eingöngu prýða listaverk eftir fatlað listafólk.
Innan jaðarlistheimsins hefur fatlað listafólk skapað kraftmikla og fjölbreytta list, en sýnileikinn er í takt við fábreytt tækifæri til þátttöku og listmenntunar.
Fyrsta almanakið með þessari nýju áherslu sýndi verk tólf fatlaðra listamanna. Síðan þá hefur almanakið verið sterkari vettvangur fyrir listsköpun fatlaðs fólks, og verkin hanga á veggjum heimila um allt land.
Reglurnar virðast aðrar
En því miður er fatlað fólk enn gjarnan barngert og hæfileikar þeirra afskrifaðir. Þegar verk eftir fatlað listafólk er naívískt, formin mínimalísk eða myndflöturinn barnslegur, er hætt við að fólk sjái barnaskap þar sem það sæi stíl hjá öðru listafólki.
Jafnvel þó samtímalistafólki, ófötluðu, sé nokkuð frjálst að vinna með það listform sem þeim sýnist, nota allar þær aðferðir og myndefni sem hugurinn girnist, þá virðast reglurnar aðrar fyrir fatlað listafólk.
Við heyrum reglulega að Picasso hafi valið að teikna afbyggðu formin (hann kunni alveg að teikna og mála „alvöru“). Sama með Matisse. Sama með Erró. Snilld þeirra byggist meðal annars á hugmyndaríku vali á formi og útfærslu, og því að þora að birtast jafn hrátt. Þeir vissu nákvæmlega hvað þeir voru að gera.
Fatlað listafólk veit það líka.
En hvernig eigum við að vita hvað fatlað listafólk velur, hvað þau þora, hvað þau vita sem við vitum ekki, ef við eigum aldrei samtalið við þau?
Úr almanaki Þroskahjálpar 2025
Listafólk almanaksins
- 2023: Listaverk eftir tólf fatlaða listamenn. Í fyrsta sinn eingöngu verk eftir fatlað listafólk.
- 2024: Í desember 2023 sýndu Brandur, Elfa Björk, Guðjón Gísli og Helga Matthildur verk úr almanakinu í Gallery Port á Laugavegi.
- 2025: Safn verka eftir Guðrúnu Bergsdóttur.
- 2026: Verk eftir sjö listamenn sem öll starfa á vettvangi Listvinnzlunnar: Elínu Sigríði Maríu Ólafsdóttur, sem á forsíðuverkið, Helgu Matthildi Viðarsdóttur, Gígju Garðarsdóttur, Sigrúnu Huld Hrafnsdóttur, Þóri Gunnarsson Listapúka, Kolbein Jón Magnússon og Atla Má Indriðason. Listvinnzlan hlaut Múrbrjótinn, hvatningarverðlaun Þroskahjálpar, árið 2023.
- 2027: Verk eftir Inga Hrafn Stefánsson. Hallgrímskirkja kemur reglulega fyrir í verkum hans. Hann heimsækir staðinn, ljósmyndar bygginguna og vinnur síðan áfram með form hennar og ásýnd í málverkum sínum.
Forsíður í gegnum árin
Nokkrar forsíður úr safninu, frá almanakinu 2027 og aftur til þess fyrsta, árið 1980.
2027
2026
2025
2023
2022
2021
2020
2019
2018
2015
2014
2013
2008
2004
1999
1992
1987
1985
1983
1980
Handpakkað í Ási vinnustofu
Almanaki Þroskahjálpar er handpakkað í Ási vinnustofu.
Í Ási er vinnuaðstaða sniðin að þörfum og getu fatlaðs fólks með skerta starfsgetu. Áhersla er lögð á að efla sjálfsöryggi einstaklingsins og starfshæfni með það að markmiði að starfa á almennum vinnumarkaði.
Enginn getur allt, en allir geta eitthvað.
Kjörorð Áss styrktarfélags
Almanakshappdrættið
Almanakinu fylgir happdrættismiði og dregið er í janúar. Í janúar 2026 var dregið úr 15.000 miðum.
Á meðal vinninga eru gjafabréf á upplifanir, hótelgisting, auk fjölda listaverka, bæði frummyndir og eftirprentanir, eftir marga ástsælustu listamenn þjóðarinnar, þar á meðal þá frábæru listamenn sem eiga verk í almanaki ársins.
Takk!
Með kaupunum styður þú beint við baráttu Þroskahjálpar fyrir réttindum fatlaðs fólks.
Fæst hjá sölufólki okkar um allt land, í vefversluninni og völdum bókaverslunum.
5.000 kr. · sending innifalin